DE SERIE 'MIJN GEVECHT'

Een trauma is een ernstige lichamelijke verwonding en/of een psychologische kwetsuur, die blijvende stoornissen veroorzaakt. Oorlog en geweld kunnen nog jarenlang aanleiding geven tot ernstige klachten, zowel lichamelijk als psychisch.

Militaire missies

Sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog heeft de nieuw opgebouwde Nederlandse krijgsmacht een groot aantal overzeese missies uitgevoerd:

De grootste overzeese missie was -in toen nog- Nederlands-Indië van 1945-1949:

• In totaal werden er ruim 200.000 militairen aan Nederlandse kant ingezet.
• Het dodental door gevechtshandelingen bedraagt circa 6200 en 121 vermisten.

• Het aantal fysiek gewonden zou naar schatting tussen de 7.000 en 8.000 kunnen zijn.

De Korea-oorlog duurde van 1950 tot 1953. Nederland nam deel met:

• 4.748 Nederlandse militairen, die zich hiervoor vrijwillig hadden aangemeld.
• Het dodental bedraagt 121 Nederlandse militairen.
• 4 zijn vermist.
• Het aantal fysiek gewonden: ca. 645.

Bij de zogenoemde Nieuw-Guinea-crisis van 1950-1962 was er een Nederlandse inzet van:

• Ongeveer 30.000 Nederlandse militairen.
• Dodental: ruim 100.
• Gewonden: naar schatting ca. 300.

Van 1956-2022 was de Nederlandse krijgsmacht betrokken bij nog eens 135 buitenlandse missies:

• In totaal werden hierbij 137.618 Nederlandse militairen ingezet.
• Het totale dodental bij deze 135 missies bedraagt 66.
• Het aantal fysiek gewonden kan geschat worden op ca. 180.

Van deze 135 buitenlandse missies van de Nederlandse krijgsmacht na 1956 zijn de grootsten:

•  UNIFIL Libanon (1979-1985):

  •  Inzet van 9.084 Nederlandse militairen.
  • Het dodental bedraagt 9.
  • Het aantal fysiek gewonden naar schatting 20

• Opeenvolgende missies in voormalig Joegoslavië van 1992 - 2000:

  • Inzet van in totaal 55.393 Nederlandse militairen
  • Het dodental bedraagt 19.
  • Het aantal fysiek gewonden: 6

• Opeenvolgende missies in Uruzgan van 2001 - 2021

  • Inzet van 30.619 Nederlandse militairen
  • Het dodental bedraagt: 25
  • Het aantal gewonden: circa144.

Psychische klachten
Over het aantal psychisch gewonde militairen na de Tweede Wereldoorlog zijn geen openbare cijfers beschikbaar. In een artikel in dagblad Trouw van 6 mei 2020 staat hierover het volgende: “Ongeveer 10 procent van de circa 110.000 Nederlandse veteranen geven aan, dat zij psychische klachten hebben gekregen door hun missie, blijkt uit onderzoek van het Ministerie van Defensie. Zo'n 5 procent heeft PTSS-klachten die deels goed behandelbaar zijn, en ongeveer 1 à 2 procent houdt blijvende klachten”.

De veteranen
Veteranen zijn doorgaans als jong-volwassene ingeschakeld geweest bij militaire-of vredesmissie, meestal in oorlogssituaties. Het gebruik van geweld kan hierbij noodzakelijk zijn en behoort tot hun militaire taken. 
Zowel in het gebied van hun missie als na terugkomst in Nederland werden velen van hen niet met open armen ontvangen.
Dat geldt met name voor de inzet van Nederlandse militairen in voormalig Nederlands-Indië in de periode 1946-1949. In plaats van maatschappelijke erkenning voor hun inzet in dienst van het land kregen zij veelal hoon, beschuldigingen van onjuist gedrag en daderschap. Ook hun kinderen hebben daaronder geleden. Een aantal van hen heeft daardoor psychische klachten ontwikkeld, die tot op de dag van vandaag kunnen voortduren.
Bij kinderen van militairen die in latere missies zijn uitgezonden, kan zich dezelfde problematiek voordoen. Waarschijnlijk in mindere mate, omdat in de loop der tijd de nazorg voor uitgezonden militairen en hun thuisfront sterk verbeterd is.

Gewond door oorlog
Bij het grote publiek is er weinig kennis en begrip voor wat veteranen hebben meegemaakt. En wat daarvan de gevolgen zijn. Het gaat dan niet alleen om lichamelijke klachten vanwege opgelopen verwondingen, maar ook, -soms na jaren- om psychische klachten, die grote impact hebben voor henzelf en hun naaste omgeving. Ze zijn gewond door oorlog en leveren daarna een nieuw gevecht om hun leven hier weer op te bouwen.
Dat is niet makkelijk. Het vergt doorzettingsvermogen, goede revalidatie en begeleiding, en steunend kameraadschap van missie-maten en mede-veteranen.

Mijn gevecht
In de serie 'Mijn Gevecht' -met voorlopig 5 persoonlijke verhalen- maken we kennis met telkens één hoofdpersoon. We worden deelgenoot van wat deze veteraan heeft meegemaakt bij een uitzending; wat daarvan voor hem of haar de gevolgen zijn en hoe ze hun leven terug in Nederland weer hebben opgepakt. Met pieken en dalen, met tegenslagen, met aanvaarding van verleden en heden, met nieuwe uitdagingen en met verrassende creativiteit -zoals sport, kunst, hulphonden, carrière switch, vrijwilligerswerk etc.- om nieuwe wegen in te kunnen slaan. 

HIERONDER DE VERHALEN VAN DE SERIE MIJN GEVECHT

Nederland - Provincie Noord-Holland - Mijn gevecht

Willem Jan Baggerman

Het oorlogsverhaal van Willem Jan Baggerman. Hij overleefde het verzet en de hongerwinter, en werd na de oorlog als militaire v...

Lees verder

Libanon - Provincie Zuid-Holland - Libanon oorlog

Aloys Bijl

Aloys Bijl was 18 jaar toen hij in 1979 als dienstplichtig soldaat werd uitgezonden naar Libanon. Hij hoorde bij het eerste det...

Lees verder

Nederland - Provincie Overijssel - Mijn gevecht

Erik Krikke

Erik Krikke was beroepsmilitair bij de Geneeskundige Troepen. Hij werd tot operatie-assistent opgeleid in het Centraal Militair...

Lees verder