Doortje van der Horst

Het oorlogsverhaal over Doortje van der Horst (10 jaar) uit Rotterdam. Ze werd vermoord in Auschwitz op 9 augustus 1942.

Bij de Stichting Oorlogsverhalen kwam onderstaande met de hand geschreven brief binnen:
“ Beste mensen van Oorlogsverhalen. Ik ben kees Nouwen (foto rechts), geboren in 1932 en inmiddels 94 jaar. In de oorlog woonde ik op het Stichtseplein in Rotterdam-Zuid. Het gaat over een meisje Van der Horst. Ze zat bij mij op de Openbare Lagere School. Wij noemden haar Beppie. Ze was ongeveer even oud als ik. Ze heeft in de oorlog bij ons thuis ook een keer meegegeten.
Zij is later in de oorlog op een raadselachtig manier verdwenen. Er werd nooit meer over haar verdwijnen gesproken. Dit vind ik nog steeds een groot raadsel.
Toen ik het kindermonument van Loods 24 ging bezoeken, stond er tot mijn grote schrik ook een meisje Van der Horst vermeld op de plaquette. Ik werd er stil van en ontdekte dat ze van joodse afkomst was. Niemand van mijn klasgenoten wist dat ze een Joods meisje was. Hopelijk heeft u er wat aan tijdens de herdenking op 30 juli bij Loods 24. Weet u misschien meer over haar?”

Onderzoek

Wij zijn op onderzoek gegaan naar meer feiten. Het meisje waarover u schrijft is Doortje van der Horst.
Doortje was 10 jaar toen zij begin augustus 1942, samen met haar ouders, en broertje en zusjes is opgepakt door de Duitse bezetter. Ze woonden op dat moment op de Vrouw Jannestraat 17 B, in de Agniesebuurt in Rotterdam. Van deze straat hebben we onderstaande foto (bron: archieven.nl) gevonden.

De familie Van der Horst

De familie van der Horst bestond uit het echtpaar Van der Horst-Kloots, met drie kinderen. Dit zijn hun namen:

Vader Salomon van der Horst, geboren 11-3-1903.
Moeder Johanna van der Horst-Kloots, geboren 20-5-1905.
Saartje van der Horst, geboren 26-2-1929.
Doortje van der Horst, geboren 7-3-1932.
Samuel van der Horst, geboren 28-11-1937.
Mathilda van der Horst, geboren 14-3-1940.

Gevolgen Duitse bezetting voor Joden in Rotterdam

Door het Duitse bombardement van Rotterdam op 14 mei 1940 raakte de Joodse buurt zwaar beschadigd. Een groot aantal Joden woonden in het hart van het oude Rotterdam: Helmersstraat en Ammanstraat. Deze buurt werd met de grond gelijk gemaakt tijdens het bombardement en de daaropvolgende brand. Veel Joodse Rotterdammers verloren daardoor hun huis en synagogen.

In Rotterdam woonden voor de Tweede Wereldoorlog zo'n 12.000 joden.
De Duitse bezetter verplichtte Joden al snel om zich te laten registreren.
Joden mochten niet meer meedoen in het openbare leven, handel en onderwijs
Veel Joden moesten verhuizen naar aangewezen wijken of plekken.
Joodse bedrijven moesten zich melden en werden genaast of gesloten .
Vanaf 1942 moesten Joden zich melden op de verzamelplaats van de havenloods Loods 24 (de voormalige Gemeentelijke Handelsinrichting aan de Stieltjesstraat).
Vanaf de Zuid Hollandse eilanden moesten naar schatting 2000 Joden zich vanaf 1942 melden in Rotterdam bij Loods 24. (Bron: loods24rotterdam)

Doortje

Vanaf september 1941 mochten Joodse kinderen van de Duitse bezetter niet meer naar het regulier onderwijs. Twee schoolgebouwen aan de Molenwaterweg in Rotterdam werden bestemd als school voor het Joods lager onderwijs, waar alle Joodse lagere school kinderen in Rotterdam naar toe moesten. Voor veel kinderen was het uren lopen om naar school te gaan.
Doortje (Beppie) van der Horst die Joods was moest omdat ze niet meer naar de openbare lagere school mocht -waar ze eerst op had gezeten- in het nieuwe schooljaar in september 1941 naar de Joodse school aan de Molenwaterweg (foto onder: Archieven.nl) Ze woonde er niet ver vandaan.

Klassenfoto

Van de klas, waarin Doortje zat, is een klassenfoto bewaard gebleven (foto: Joodsmonument.nl). Doortje zit met de armen over elkaar op de derde rij helemaal rechts (in cirkel).

We hebben met behulp van a.i. uit de klassenfoto een close-up gemaakt van Noortje, die hieronder is afgebeeld.

Deportaties
Eind juli en begin augustus 1942 kregen duizenden Joden in Rotterdam een dwingende brief van de nazi-bezetter om zich te melden. Ze werden bijeengedreven in Loods 24, dat fungeerde als verzamelpunt voor deportaties naar Westerbork. Dat is ook gebeurd met het gezin Van der Horst:
(Bron: www.joodsmonument.nl )

Vader en moeder Van der Horst en hun vier kinderen Saartje, Doortje, Samuel, en de driejarige peuter Mathilde zijn op 4-8-1942 vanaf Loods 24 afgevoerd naar Kamp Westerbork in Drenthe.
Ze zaten drie dagen in Kamp Westerbork (van 4-8 tot 7-8 1942).
Op 7 augustus 1942 zijn ze allen met een (goederen)trein vanaf Westerbork afgevoerd naar vernietigingskamp Auschwitz in het door de Duitsers bezette Polen.
Op 9 augustus 1942 is de trein, waarin ook de familie Van der Horst, aangekomen in Auschwitz.
Moeder Johanna van der Horst-Kloots, dochters Saartje, Doortje, Mathilda en zoon Samuel zijn nog diezelfde dag, 9 augustus 1942, door de nazi’s vermoord in de gaskamers.
Vader Salomon van der Horst is 9 dagen later op 18 augustus 1942 ook vermoord in Auschwitz.

Ze zijn allen slachtoffers van de Holocaust, die het leven kostte aan 6 miljoen Joden.
Doortje van der Horst is een van hen. Ze is slechts 10 jaar geworden.

'MOGEN HUN ZIEL GEBONDEN ZIJN IN DE BUNDEL DER LEVENDEN'

Terug naar het overzicht