Direct contact? Mail ons: info@oorlogsverhalen.com

Home > Thema's > Bevrijding Nederland

Bevrijding Nederland

Het heeft van september 1944 tot juni 1945 geduurd voordat heel Nederland van de Duitse overheersing was verlost. Daarbij zijn vele tienduizenden militairen en burgers omgekomen doordat de Duitse troepen fel weerstand bleven bieden aan de opmars van de geallieerde bevrijders.

Zuid-Nederland

Het zuidelijke deel van Nederland beneden de grote rivieren werd bevrijd in de herfst van 1944. Op 12 september 1944 trokken de Amerikanen Zuid-Limburg binnen en werden de eerste Nederlandse gemeenten bevrijd, Eijsden, Mesch, Mheer en Noorbeek. Op 13 en 14 september 1944 werd Maastricht bevrijd.

Operatrie Market Garden

Operatie Market Garden was een risicovol plan van de geallieerde troepen om in een keer de grote rivieren over te steken en zo Duitsland binnen te trekken. Nederland zou hierbij dan ook bevrijd worden. Market Garden duurde van 17 tot 25 september 1944. Het eindigde in een Duitse overwinning bij de Slag om Arnhem. De geallieerde troepenopmars om Nederland boven de grote rivieren te bevrijden was voorlopig tot stilstand gekomen. In de herfst van 1944 werd wel het resterende deel van Nederland bezuiden de rivieren, met uitzondering van het gebied ten oosten van de Maas bevrijd. 

Slag om de Schelde

De havenstad Antwerpen was belangrijk om in handen te komen van de geallieerden om te dienen als toevoerhaven van militairen en materieel om zo de opmars van de bevrijders verder mogelijk te maken. Hiervoor was het noodzakelijk om de Schelde op de Duitsers te heroveren.
Bij de Slag om de Schelde in het najaar van 1944 is hevig gevochten omdat de Duitsers heftige tegenstand boden.  Het was een van de zwaarste operaties uit de Tweede Wereldoorlog. De Slag om de Schelde kostte bijna 10.000 mensen het leven, waaronder 2283 burgers en eindigde op 8 november 1944.

Slag om Overloon

De bevrijding van de linker Maasoever ging gepaard met de grootste tankslag op Nederlands grondgebied: de Slag om Overloon. Aanvankelijk wisten de Duitsers nog enig terrein westwaarts te winnen. Maar uiteindelijk verloren de Duitse troepen ook deze slag. Op 3 december 1944 werd Blerick als laatste plaats aan de Maas  door het Britse leger bevrijd. Roermond en Venlo moesten echter nog tot 9 maart 1945 wachten op de bevrijding door het Amerikaanse leger.

Noord-Nederland

Het noordelijke deel van Nederland is in de lente van 1945 bevrijd. het was een gevolg van de militaire ontwikkelingen buiten Nederland. Op 7 maart 1945 veroverden de geallieerden de Ludendorffbrug over de Rijn bij Remagen in Duitsland. Daarna boog een deel van de Brits-Canadese legers af naar Oost-Nederland. Op 23 maart 1945 veroverden de geallieerden na hevige gevechten Dinxperlo en Elten. Bij de bevrijding van de stad Groningen van 14-16 april 1945 boden enkele duizenden fanatieke Duitse en Nederlandse SS'ers felle tegenstand. Daarbij ging de noordkant van de Grote Markt in vlammen op. 

West-Nederland

Het westen is het laatste deel van Nederland dat wordt bevrijd. De geallieerden waren terughoudend om de vesting Holland aan te vallen omdat de bezetter zich daar goed verschanst had achter de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Met voedseldroppings eind april 1945 (Operatie Manna) probeerde men de ergste hongersnood, die in West Nederland heerste, te lenigen. Op 4 mei 1945 gaven de Duitsers in Nederland zich onvoorwaardelijk over en konden de geallieerden eindelijk West-Nederland binnentrekken.

Waddeneilanden

Op het eiland Texel maakten 800 Georgiërs deel uit van het Duitse leger, deels vrijwillig, deels gedwongen. Op 5 april 1945 kwamen zij in opstand tegen de Duitsers. Hun opstand werd door het Duitse leger na vijf weken strijd neergeslagen. Hierbij kwamen 565 Georgiërs, 120 Texelaars en 800 Duitsers om. De Duitsers waren op Pas op 20 mei 1945 bevrijdden Canadese militairen het eiland. De 228 Georgiërs die de opstand hadden overleefd werden uitgeleverd aan de toenmalige Sovjet-Unie.
Het waddeneiland Schiermonnikoog werd als laatste bevrijd: op 11 juni 1945 werden de laatste 600 man Duitse troepen op Schiermonnikoog door de Canadezen ontwapend en afgevoerd.

Cijfers NIOD omgekomenen bij bevrijding Nederland

Het Nederlands Instituut van Oorlogsdocumentatie NIOD schat het aantal omgekomenen bij de bevrijding van Nederland tussen 50.000 en 56.000, alsvolgt onderverdeeld:
Tijdens de bevrijding van Nederland verloren 23.000 burgers door oorlogshandelingen het leven.
Bij de gevechten tijdens de bevrijding van Nederland kwamen ongeveer 13.000 geallieerden om het leven.
- Aan Duitse zijde sneuvelden tussen 15.000 en 20.000 militairen.

Bronnen:
NIOD, WO2, Wikipedia


Meer informatie
 

  • De nieuwssite nu.nl heeft een video gemaakt met originele beelden van de bevrijding van Nederland. Deze reportage is hiernaast te zien.
     
  • Voor een overzicht van de festiviteiten rond '75 jaar vrijheid' klik hier >>