Direct contact? Mail ons: info@oorlogsverhalen.com

Home > Thema's > Bersiap

Bersiap Nederlands-Indië

Nederlands-Indië was een Nederlandse kolonie toen de Tweede Wereldoorlog ook in Azië uitbrak. Op 27 februari 1942 werd de geallieerde vloot, waaronder Nederlandse oorlogsschepen onder leiding van Karel Doorman, door de Japanners verslagen tijdens de Slag in de Javazee. Daarna landden Japanse troepen op Java. Op 8 maart gaf Nederlands-Indië zich over. De krijgsgevangenen werden naar Japanse concentratie-kampen in Zuid-Oost Azië gestuurd.

Nederlandse burgers

Tussen 1942 en 1945 werden 132.000 Nederlandse burgers opgesloten in de Japanse concentratiekampen in Nederlands-Indië. Ze leefden daar onder erbarmelijke omstandigheden en waren onderworpen aan de willekeur en wreedheid van de Japanse bezetter. Naar schatting 16.000 landgenoten overleefden het niet.

Onafhankelijkheidsoorlog
Na de Japanse capitulatie op 15 augustus 1945 brak er in Indonesië een onafhankelijkheidsoorlog uit, die vele duizenden het leven kosten. Aan Nederlandse zijde verloren 5600 militairen het leven en stierven naar schatting 20.000 Nederlandse burgers als gevolg van de geweldadigheden door de Indonesische vrijheidstijders gedurende de zogenaamde bersiap-periode (1945-1948).

Onafhankelijkheid

Na de bevrijding van Nederlands-Indië door de Engelse troepen in augustus 1945 werden de overlevenden van de Jappenkampen blootgesteld aan slachtpartijen door groepen van Indonesische jongeren, de zgn. pemoeda’s, die de onafhankelijkheid eisten. Deze periode, die als de BERSIAP bekend is geworden, duurde van oktober 1945 tot mei 1947. Naar schatting 20.000 Nederlanders werden vermoord.

Soerabaja

De bloedige bersiap-periode begint in Soerabaja. Op 17 augustus 1945 wordt door Soekarno de Republiek Indonesië uitgeroepen. Grote groepen jongeren, de pemoeda’s, grijpen naar hun wapens: kapmessen en bamboesperen, de zogenaamde bamboe-roentjings. Op 18 september 1945 worden boven Soerabaja zeven ge-allieerde inlichtingen-militairen uit een Liberator bommenwerper afgeworpen. Eén van hen is de Nederlandse sergeant Lou Bals. Zij worden door de gecapituleerde Japanners ontvangen en naar het Oranje Hotel in Soerabaja gebracht.

Vlagincident

Daar zijn zij getuigen van het vlagincident, waarbij voor een woedende menigte door een opstandeling de blauwe baan van de Nederlandse vlag wordt afgescheurd, zodat de rood-witte Indonesische vlag ontstaat, die vervolgens op het hotel wordt gehesen. Het is het begin van een koloniale oorlog die duurt tot 27 december 1949 als Nederland het gezag overdraagt aan Indonesië.

Archief van Tranen

Over de bersiap-periode heeft Pia Media in opdracht van Omroep MAX een documentair tweeluik gemaakt, dat op televisie is uitgezonden. U kunt de uitzendingen hier bekijken:

Meer informatie over de bersiap slachtoffers is te vinden op de website: www.archiefvantranen.nl

Bron tekst: Pia Media
Foto: still Pia Media

Mats Beem
Nederlands-Indië - Bersiap

Mats Beem

Oorlogsverhaal over de vader van Mats Beem, wiens vader en grootouders de Japanse bezetting en de bersiap-periode in Nederlands...

Lees verder
Jack Boer
Nederlands-Indië - Bersiap

Jack Boer

Jack Boer was een Nederlander, die op 10 november 1945 uit de Werfstraat Gevangenis in Surabaya 2384 ten dode opgeschreven Nede...

Lees verder
George Jozef Bruggeman
Nederlands-Indië - Bersiap

George Jozef Bruggeman

Verhaal van George Bruggeman over zijn ervaringen voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië gefilmd door P...

Lees verder
Pauline de la Combé
Nederlands-Indië - Bersiap

Pauline de la Combé

Pauline de la Combé vertelde aan haar dochter Elly Hoed het verhaal over Tineke Bogaard. Tineke was op de kostschool van het no...

Lees verder
Pieter Cortel en Anneke Seijn
Nederlands-Indië - Bersiap

Pieter Cortel en Anneke Seijn

Op 28 oktober 1945 liep in Soerabaja een transport met voornamelijk Nederlandse vrouwen en kinderen in een hin­derlaag. Er kwam...

Lees verder
Theo van Dort
Nederlands-Indië - Bersiap

Theo van Dort

Verteld door zijn inmiddels overleden zoon Rob en zijn dochter Wieteke van Dort.

Lees verder
Roos Engelenburg
Nederlands-Indië - Bersiap

Roos Engelenburg

De video gaat over de moord op de de zes kin­de­ren Enge­len­burg en hun moeder, met ver­klaringen van oog­getuigen, beelden va...

Lees verder
Jetty Heemskerk
Nederlands-Indië - Bersiap

Jetty Heemskerk

Verhaal van Jetty Heemskerk over haar ervaringen voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië, gefilmd door P...

Lees verder
Paul Huizen
Nederlands-Indië - Bersiap

Paul Huizen

Het oorlogsverhaal van Paul Huizen, die als jongen twee Japanse concentratiekampen en daarna de bersiap overleefde.

Lees verder
Henk Itzig Heine
Nederlands-Indië - Bersiap

Henk Itzig Heine

Henk Itzig Heine overleefde als jongetje samen met zijn moeder en zijn jongste broertje het zogenaamde Gubeng Transport in Sura...

Lees verder
Godfried Jansen
Nederlands-Indië - Bersiap

Godfried Jansen

Het oorlogsverhaal van Godfried Jansen speelt zich af in voormalig Nederlands-Indië, waar hij zijn jeugd doorbracht.

Lees verder
Bo Keller
Nederlands-Indië - Bersiap

Bo Keller

George Wilhelm (Bo) Keller, geboren op 6 september 1928 in Sawa Loento-Sumatra was de zoon van Gerrit Keller, mijnopzichter bij...

Lees verder
Henk Kemper
Nederlands-Indië - Bersiap

Henk Kemper

Henk Kemper was tijdens de Japanse bezetting van 1942 tot 1945 buitenkamper. Na de Japanse capitulatie werd Henk als 16-jarige...

Lees verder
Joty ter Kulve-Van Os
Nederlands-Indië - Bersiap

Joty ter Kulve-Van Os

Joty ter Kulve-Van Os is geboren in het plaatsje Linggadjati (tegenwoordig Linggarjati) in Nederlands-Indië. Ze woonde in een h...

Lees verder
Sjoerd Lapré
Nederlands-Indië - Bersiap

Sjoerd Lapré

In Balapulang op West Java zijn een aantal families, waaronder die van Sjoerd Lapré vermoord door Indonesische opstandelingen t...

Lees verder
Ietje van Leeuwen
Nederlands-Indië - Bersiap

Ietje van Leeuwen

Het oorlogsverhaal van Ietje van Leeuwen, waarin ze vertelt hoe ze met haar moeder en vier broers, de binnen­landen van Celebe...

Lees verder
Kitty van der Linden
Nederlands-Indië - Bersiap

Kitty van der Linden

Carla en Wim Aperlo vertellen het oorlogsverhaal van hun oma Kitty over de moord op haar man, Wilhelm van der Linden door Indon...

Lees verder
Dirk Paul Minderhoud
Nederlands-Indië - Bersiap

Dirk Paul Minderhoud

Dirk Paul Minderhoud is geboren in 1936 op Celebes in voormalig Nederlands-Indië.

Lees verder
Robert Mokken
Nederlands-Indië - Bersiap

Robert Mokken

Robert Mokken is in 1929 geboren in Batavia op het eiland Java in Nederlands-Indië. Toen de Japanners in 1942 Indië bezetten wa...

Lees verder
Evert Mutter
Nederlands-Indië - Bersiap

Evert Mutter

Evert Mutter heeft als 'buitenkamper' de Japanse bezetting van Nederlands-Indië (1942-1945) overleefd. Daarna ook de bersiap pe...

Lees verder
Leo tho Neijenhuijs
Nederlands-Indië - Bersiap

Leo tho Neijenhuijs

Leo tho Neijenhuijs is in 1941 geboren op Sumatra. Als kind werd hij samen met zijn moeder en zussen opgesloten in Japanse conc...

Lees verder
Ineke van Oers-Moormann
Nederlands-Indië - Bersiap

Ineke van Oers-Moormann

Ineke van Oers-Moormann heeft haar moeder Marie Moormann-Vlaanderen, haar broertje Clemens en haar beste vriendin Tineke Boogaa...

Lees verder
Willy Ottolander
Nederlands-Indië - Bersiap

Willy Ottolander

Het oorlogsverhaal over Willy Ottolander, de familie Leidelmeijer en de familie Lang, verteld door Marinus Meijer.

Lees verder
Karel Schell
Nederlands-Indië - Bersiap

Karel Schell

Oorlogsverhaal van Karel Schell die geboren is in 1940 te Batavia, de toenmalige hoofdstad van Nederlands-Indië. Hij overleefde...

Lees verder
Jouke Schotel
Nederlands-Indië - Bersiap

Jouke Schotel

Het verhaal van Jouke Schotel over zijn ervaringen in Nederlands-Indië voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog gefilmd door...

Lees verder
Anneke Seijn
Nederlands-Indië - Bersiap

Anneke Seijn

Op 28 oktober 1945 liep in Soerabaja een transport met voornamelijk Nederlandse vrouwen en kinderen in een hin­derlaag. Er kwam...

Lees verder
Tjeerd Sleeswijk Visser
Nederlands-Indië - Bersiap

Tjeerd Sleeswijk Visser

Tjeerd Sleeswijk Visser is in 1931 geboren in Soebang op Java in Nederlands-Indië. Zijn vader werd tijdens de Japanse inval doo...

Lees verder
Henk Sonke
Nederlands-Indië - Bersiap

Henk Sonke

Henk Sonke overleefde als kind de Japanse bezetting van Nederlands-Indië. Na de kamptijd kwam hij met zijn moeder en broertje e...

Lees verder
Jozef van der Star
Nederlands-Indië - Bersiap

Jozef van der Star

Jozef van der Star is geboren in Malang op Java. Hij woont tijdens de Japanse bezetting van 1942 tot 1945 bij een tante in de p...

Lees verder
Peter Steenmeijer
Nederlands-Indië - Bersiap

Peter Steenmeijer

Het oorlogsverhaal van Peter Steen­meijer over de dood van zijn broertje Hugo tijdens de bersiap in Soerabaja.

Lees verder
F.A. Verduyn Lunel
Nederlands-Indië - Bersiap

F.A. Verduyn Lunel

De heer F.A. Verduyn Lunel diende als KNIL-militair in Nederlands-Indië tijdens de bersiap-periode. Zijn onderdeel stond onder...

Lees verder
Edith Vermeer
Nederlands-Indië - Bersiap

Edith Vermeer

Het verhaal van Edith Vermeer, die opgroeide in voormalig Nederlands-Indië.

Lees verder
Hans Vervoort
Nederlands-Indië - Bersiap

Hans Vervoort

Hans Vervoort werd op 22 april 1939 geboren in Magelang (Indonesië) als zoon van een KNIL-militair. Zijn eerste jeugdherinnerin...

Lees verder
Rita Young
Nederlands-Indië - Bersiap

Rita Young

Rita Young is het oudste kind van een Indo-Europees gezin in Nederlands-Indië. Ze woonden in Depok op Java. Indo-Europeanen, me...

Lees verder