Direct contact? Mail ons: info@oorlogsverhalen.com

Home > Thema's > Bersiap

Bersiap Nederlands-Indië

Nederlands-Indië was een Nederlandse kolonie toen de Tweede Wereldoorlog ook in Azië uitbrak. Op 27 februari 1942 werd de geallieerde vloot, waaronder Nederlandse oorlogsschepen onder leiding van Karel Doorman, door de Japanners verslagen tijdens de Slag in de Javazee. Daarna landden Japanse troepen op Java. Op 8 maart gaf Nederlands-Indië zich over. De krijgsgevangenen werden naar Japanse concentratie-kampen in Zuid-Oost Azië gestuurd.

Nederlandse burgers

Tussen 1942 en 1945 werden 132.000 Nederlandse burgers opgesloten in de Japanse concentratiekampen in Nederlands-Indië. Ze leefden daar onder erbarmelijke omstandigheden en waren onderworpen aan de willekeur en wreedheid van de Japanse bezetter. Naar schatting 16.000 landgenoten overleefden het niet.

Onafhankelijkheidsoorlog
Na de Japanse capitulatie op 15 augustus 1945 brak er in Indonesië een onafhankelijkheidsoorlog uit, die vele duizenden het leven kosten. Aan Nederlandse zijde verloren 5600 militairen het leven en stierven naar schatting 20.000 Nederlandse burgers als gevolg van de geweldadigheden door de Indonesische vrijheidstijders gedurende de zogenaamde bersiap-periode (1945-1948).

Onafhankelijkheid

Na de bevrijding van Nederlands-Indië door de Engelse troepen in augustus 1945 werden de overlevenden van de Jappenkampen blootgesteld aan slachtpartijen door groepen van Indonesische jongeren, de zgn. pemoeda’s, die de onafhankelijkheid eisten. Deze periode, die als de BERSIAP bekend is geworden, duurde van oktober 1945 tot mei 1947. Naar schatting 20.000 Nederlanders werden vermoord.

Soerabaja

De bloedige bersiap-periode begint in Soerabaja. Op 17 augustus 1945 wordt door Soekarno de Republiek Indonesië uitgeroepen. Grote groepen jongeren, de pemoeda’s, grijpen naar hun wapens: kapmessen en bamboesperen, de zogenaamde bamboe-roentjings. Op 18 september 1945 worden boven Soerabaja zeven ge-allieerde inlichtingen-militairen uit een Liberator bommenwerper afgeworpen. Eén van hen is de Nederlandse sergeant Lou Bals. Zij worden door de gecapituleerde Japanners ontvangen en naar het Oranje Hotel in Soerabaja gebracht.

Vlagincident

Daar zijn zij getuigen van het vlagincident, waarbij voor een woedende menigte door een opstandeling de blauwe baan van de Nederlandse vlag wordt afgescheurd, zodat de rood-witte Indonesische vlag ontstaat, die vervolgens op het hotel wordt gehesen. Het is het begin van een koloniale oorlog die duurt tot 27 december 1949 als Nederland het gezag overdraagt aan Indonesië.

Archief van Tranen

Over de bersiap-periode heeft Pia Media in opdracht van Omroep MAX een documentair tweeluik gemaakt, dat op televisie is uitgezonden. U kunt de uitzendingen hier bekijken:

Meer informatie over de bersiap slachtoffers is te vinden op de website: www.archiefvantranen.nl

Bron tekst: Pia Media
Foto: still Pia Media

Lou Bals
Nederlands-Indië - Bersiap

Lou Bals

Lou Bals is getuige van het vlagincident, waarbij voor een woedende menigte door opstandelingen de blauwe baan van de Nederland...

Lees verder
Jack Boer
Nederlands-Indië - Bersiap

Jack Boer

Jack Boer was een Nederlander, die op 10 november 1945 2384 gevangen Nederlanders van een wisse dood redde uit de toenmalige W...

Lees verder
Pieter Cortel en Anneke Seijn
Nederlands-Indië - Bersiap

Pieter Cortel en Anneke Seijn

Op 28 oktober 1945 liep in Soerabaja een transport met voornamelijk Nederlandse vrouwen en kinderen in een hin­derlaag. Er kwam...

Lees verder
Theo van Dort
Nederlands-Indië - Bersiap

Theo van Dort

Verteld door zijn zoon inmiddels overleden zoon Rob en zijn dochter Wieteke van Dort.

Lees verder
Roos Engelenburg
Nederlands-Indië - Bersiap

Roos Engelenburg

De video gaat over de moord op de de zes kin­de­ren Enge­len­burg en hun moeder, met ver­klaringen van oog­getuigen, beelden va...

Lees verder
Henk Itzig Heine
Nederlands-Indië - Bersiap

Henk Itzig Heine

Henk Itzig Heine overleefde als jongetje samen met zijn moeder en zijn jongste broertje het zogenaamde Gubeng Transport in Sura...

Lees verder
Sjoerd Lapré
Nederlands-Indië - Bersiap

Sjoerd Lapré

In Balapulang op West Java zijn een aantal families, waaronder die van Sjoerd Lapré vermoord door Indonesische opstandelingen t...

Lees verder
Ietje van Leeuwen
Nederlands-Indië - Bersiap

Ietje van Leeuwen

Het oorlogsverhaal van Ietje van Leeuwen, waarin ze vertelt hoe ze met haar moeder en vier broers, de binnen­landen van Celebe...

Lees verder
Kitty van der Linden
Nederlands-Indië - Bersiap

Kitty van der Linden

Carla en Wim Aperlo vertellen het oorlogsverhaal van hun oma Kitty over de moord op haar man, Wilhelm van der Linden door Indon...

Lees verder
Leo tho Neijenhuijs
Nederlands-Indië - Bersiap

Leo tho Neijenhuijs

Leo tho Neijenhuijs is in 1941 geboren op Sumatra. Als kind werd hij samen met zijn moeder en zussen opgesloten in Japanse conc...

Lees verder
Ineke van Oers-Moormann
Nederlands-Indië - Bersiap

Ineke van Oers-Moormann

Ineke van Oers-Moormann heeft haar moeder Marie Moormann-Vlaanderen, haar broertje Clemens en haar beste vriendin Tineke Boogaa...

Lees verder
Willy Ottolander
Nederlands-Indië - Bersiap

Willy Ottolander

Het oorlogsverhaal over Willy Ottolander, de familie Leidelmeijer en de familie Lang, verteld door Marinus Meijer.

Lees verder
Anneke Seijn
Nederlands-Indië - Bersiap

Anneke Seijn

Op 28 oktober 1945 liep in Soerabaja een transport met voornamelijk Nederlandse vrouwen en kinderen in een hin­derlaag. Er kwam...

Lees verder
Peter Steenmeijer
Nederlands-Indië - Bersiap

Peter Steenmeijer

Het oorlogsverhaal van Peter Steen­meijer over de dood van zijn broertje Hugo tijdens de bersiap in Soerabaja.

Lees verder