Direct contact? Mail ons: info@oorlogsverhalen.com

Home > Thema's > Laatste ooggetuigen van WO2

Laatste Ooggetuigen Tweede Wereldoorlog

In de Laatste Ooggetuigen Tweede Wereldoorlog komen 20 overlevenden aan het woord, die de oorlog aan den lijve hebben ondervonden, zowel in Nederland als in het toenmalige Nederlands-Indië. Het zijn unieke, persoonlijke getuigenissen, die door de Stichting Oorlogsverhalen zijn gefilmd en gepubliceerd. Ze zijn te zien in 20 video's, op naam van de ooggetuige, die onderaan deze pagina zijn geplaatst.

De bezetting

Op 10 mei 1940 vielen Duitse militairen Nederland binnen. Nederland was vanaf deze datum tot 5 mei 1945 bezet door de Duitsers. Op 8 maart 1942 begon in Nederlands-Indië de bezetting door Japan. Na de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki capituleerde Japan op 15 augustus 1945 en daarmee was de Japanse bezetting in Zuidoost Azië voorbij. 
De Tweede Wereldoorlog had zowel in Nederland als in Nederlands-Indië grote gevolgen. Zowel de Duitsers als de Japanners sloten mensen, die zij als minderwaardig beschouwden, op in concentratiekampen.

Gevolgen in Nederland

In Nederland waren vooral Joden het slachtoffer. Zij werden, als ze niet ondergedoken waren, via Kamp Westerbork afgevoerd naar Duitse concentratie-en vernietigingskampen zoals Bergen-Belsen, Theresienstadt, Sobibor en Auschwitz. 107.000 Nederlandse joden werden hiervan het slachtoffer. Slechts 5000 zouden de kampen overleven. 
Niet alleen joden en andere minderheidsgroepen werden door de Duitse bezetter vervolgd en vermoord, maar ook verzetsmensen kregen het zwaar te verduren. Velen die gepakt werden door de Duitsers werden geëxecuteerd. 

Vrijheidsbeperkingen

Maar ook het Nederlandse volk als geheel had te lijden onder de bezetting: er golden strenge vrijheidsbeperkingen zoals een avondklok, de vrije pers werd verboden, men mocht niet demonstreren en al gauw kwamen er steeds meer beperkingen in de brandstof-en voedselvoorziening. Nadat Zuid-Nederland in de loop van het najaar 1944 tot aan de grote rivieren bevrijd was door de geallieerden (legers van Amerika, Engeland, Frankrijk en andere westerse landen), stokte de bevrijding van Nederland. Het gebied boven de grote rivieren bleef tot 5 mei 1945 in Duitse handen. Een van de gevolgen hiervan was een hongersnood in de barre winter van 1944-1945, die aan naar schatting 20 tot 25.000 Nederlanders het leven kostte.

Gevolgen In Nederlands-Indië

Na de bezetting van Nederlands-Indië werd iedereen met Europees bloed en ook Indische Nederlanders (Indo's), Chinezen en Indonesiërs die trouw waren gebleven aan de Nederlanders of met hen sympatiseerden of samenwerkten, door de Jappanners tot tweederangs burgers verklaard. Hun huizen werden geconfisceerd, hun geld afgenomen en vele duizenden werden opgesloten in concentratiekampen, de zogenoemde jappenkampen, waar vooral vrouwen en kinderen gevangen zaten. De leefomstandigheden in de kampen waren mensonterend. Er heersten ziekten en ondervoeding: 13.000 burgergeïnterneerden en een onbekend aantal 'buitenkampers' vonden de dood.

KNIL-militairen

Gecapituleerde militairen van het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL), die door Japan krijgsgevangen waren gemaakt, werden afgevoerd naar werkkampen in de Indische Archipel, Birma, Thailand, China en Japan, waar ze onder erbarmelijke omstandigheden slavenarbeid moesten verrichten. Velen bezweken: in deze kampen kwamen circa 8500 Nederlandse krijgsgevangenen om. Circa 4000 Nederlandse gevangengenomen militairen vonden de dood door verdrinking op Japanse transportschepen bij geallieerde bombardementen.

Onafhankelijkheidsstrijd

Op 17 augustus 1945, twee dagen na de Japanse capitulatie, proclameerde Ingenieur Soekarno eenzijdig de onafhankelijheid van Indonesië. Er brak een periode van strijd aan in de Indische Archipel, die duurde tot eind 1949. Aan Nederlandse zijde vielen naar schatting 20.000 tot 30.000 burgerdoden door moordpartijen van Indonesische opstandelingen (de zgn. bersiap). Er sneuvelden 6200 militairen van de bijna 200.000 Nederlandse militairen die door de toenmalige Nederlandse regering naar Indië waren gestuurd om "orde en vrede" te herstellen. Over hoeveel slachtoffers aan Indonesische zijde vielen, zijn geen betrouwbare cijfers bekend. Er wordt uitgegaan van een schatting van 90.000 doden.


Het project Laatste Ooggetuigen Tweede Wereldoorlog
is mede mogelijk gemaakt door een subsidie van het Vfonds,
het Nationaal Fonds voor Vrede, Vrijheid en Veteranenzorg.


 


 

Willem Jan Baggerman
Nederland - Laatste ooggetuigen Tweede Wereldoorlog

Willem Jan Baggerman

Het oorlogsverhaal van Willem Jan Baggerman. Hij overleefde het verzet en de hongerwinter, en werd na de oorlog als militaire v...

Lees verder
Lou Bals
Nederlands-Indië - Laatste ooggetuigen Tweede Wereldoorlog

Lou Bals

Lou Bals is een Nederlandse militair die in Soerabaja getuige is van het zogenaamde vlagincident, waarbij op 19 september 1945...

Lees verder
Elisabeth de Bruin-Steelink
Nederland - Laatste ooggetuigen Tweede Wereldoorlog

Elisabeth de Bruin-Steelink

Elisabeth Steelink werd in 1934 geboren in hartje Amsterdam en als de oorlog uitbreekt is zij 6 jaar oud. Als jong Amsterdams m...

Lees verder
Joep Hamburg
Nederland Noord-Brabant - Laatste ooggetuigen Tweede Wereldoorlog

Joep Hamburg

Joep Hamburg is geboren op 10 mei 1939 in het Noord-Brabantse Waalwijk, precies een jaar voordat Duitse troepen Nederland binne...

Lees verder
Aharon Hoek
Nederland - Laatste ooggetuigen Tweede Wereldoorlog

Aharon Hoek

Aharon Hoek werd in januari 1944 geboren in een ondergronds hol bij Markelo, waar zijn ouders en nog 4 familieleden bijna ander...

Lees verder
Paul Huizen
Nederlands-Indië - Laatste ooggetuigen Tweede Wereldoorlog

Paul Huizen

Het oorlogsverhaal van Paul Huizen, die als jongen twee Japanse concentratiekampen en daarna de bersiap overleefde.

Lees verder
Henk Itzig Heine
Nederlands-Indië - Laatste ooggetuigen Tweede Wereldoorlog

Henk Itzig Heine

Henk Itzig Heine overleefde als jongetje samen met zijn moeder en zijn jongste broertje het zogenaamde Gubeng Transport in Sura...

Lees verder
Henk Kemper
Nederlands-Indië - Laatste ooggetuigen Tweede Wereldoorlog

Henk Kemper

Henk Kemper was tijdens de Japanse bezetting van 1942 tot 1945 buitenkamper. Na de Japanse capitulatie werd Henk als 16-jarige...

Lees verder
Louk de Liever
Nederland - Laatste ooggetuigen Tweede Wereldoorlog

Louk de Liever

Het was een wonder, dat Louk de Liever als kind de holocaust overleefde. Hij is vanuit Kamp Westerbork gedeporteerd naar de con...

Lees verder
Thea Meulders
Nederlands-Indië - Laatste ooggetuigen Tweede Wereldoorlog

Thea Meulders

Samen met haar moeder en zusje werd Thea Meulders in april 1942 (foto video) als kind geïnterneerd in het Japanse concentratiek...

Lees verder
Hans en vader Frits Nieuwenhuijsen
Nederland - Laatste ooggetuigen Tweede Wereldoorlog

Hans en vader Frits Nieuwenhuijsen

Het oorlogsverhaal van Hans Nieuwenhuijsen over hem en zijn vader, verzetsman Frits Nieuwenhuijsen, in de Tweede Wereldoorlog,...

Lees verder
Cécile Nieuwenhuijsen-de Kock
Nederland - Laatste ooggetuigen Tweede Wereldoorlog

Cécile Nieuwenhuijsen-de Kock

Cécile Nieuwenhuijsen-de Kock (geboren op 3 augustus 1940) is de dochter van Burgemeester Kees de Kock van de gemeente Oosterhe...

Lees verder
Ine van Oers-Moormann
Nederlands-Indië - Laatste ooggetuigen Tweede Wereldoorlog

Ine van Oers-Moormann

Ine van Oers-Moormann heeft haar moeder Marie Moormann-Vlaanderen, haar broertje Clemens en haar beste vriendin Tineke Boogaard...

Lees verder
Hans Ouwerkerk
Nederland - Laatste ooggetuigen Tweede Wereldoorlog

Hans Ouwerkerk

Hans Ouwerkerk is in mei 1941 geboren. Met zijn ouders en zus woonde hij in de Wilhelmina van Pruisenstraat in de Haagse wijk B...

Lees verder
Robert Schabracq
Nederlands-Indië - Laatste ooggetuigen Tweede Wereldoorlog

Robert Schabracq

Robert Schabracq heeft als 12 jarige jongen de Japanse inval in Nederlands-Indië meegemaakt en de daarop volgende bezetting van...

Lees verder
Rie Scheer-Kooiker
Nederland - Laatste ooggetuigen Tweede Wereldoorlog

Rie Scheer-Kooiker

Rie Scheer Kooiker is geboren in 1925 en is nu 95 jaar. Samen met haar moeder maakte ze de Duitse bezetting mee in Amsterdam en...

Lees verder
Ernst Sillem
Nederland - Laatste ooggetuigen Tweede Wereldoorlog

Ernst Sillem

Verzetsstrijder Ernst Sillem is op 97-jarige leeftijd overleden. Hij was de laatste Nederlandse overlevende van het concentrati...

Lees verder
Henk Sonke
Nederlands-Indië - Laatste ooggetuigen Tweede Wereldoorlog

Henk Sonke

Henk Sonke overleefde als kind de Japanse bezetting van Nederlands-Indië. Na de kamptijd kwam hij met zijn moeder en broertje e...

Lees verder
Jozef van der Star
Nederlands-Indië - Laatste ooggetuigen Tweede Wereldoorlog

Jozef van der Star

Jozef van der Star is geboren in Malang op Java. Hij woont tijdens de Japanse bezetting van 1942 tot 1945 bij een tante in de p...

Lees verder
Ies Vorst
Nederland - Laatste ooggetuigen Tweede Wereldoorlog

Ies Vorst

Rabbijn Izak (Ies) Vorst vertelt hoe hij, zijn ouders, zijn oudere zus en z'n twee broers de concentratiekampen Westerbork en B...

Lees verder